Fondet e kursimit për shpenzimet që i dini që vijnë

Regjistrimi i veturës, sigurimi vjetor, librat e shkollës në shtator, dasma e një kushëriri, pushimet në verë: këto shpenzime nuk janë surpriza, e megjithatë shpesh na gjejnë pa para. Zgjidhja më e thjeshtë quhet fond kursimi për shpenzime të planifikuara, ose në anglisht sinking fund.

Ideja është e lehtë: për çdo shpenzim të madh që e dini se vjen, ndani një shumë të vogël çdo muaj. Kur vjen fatura, paratë janë gati. Ky udhëzues shpjegon si funksionon, si e llogaritni shumën mujore dhe ku t'i mbani paratë, me shembuj nga Kosova dhe Shqipëria. Është informacion i përgjithshëm, jo këshillë financiare.

Çfarë është fondi i kursimit për një shpenzim të caktuar?

Është para që i ndani rregullisht për një blerje apo faturë të planifikuar. Termi vjen nga financat e kompanive, ku firmat ndanin para me kohë për të shlyer obligacionet. Në buxhetin familjar parimi është i njëjtë.

Çdo fond ka tri pjesë: qëllimin, shumën e synuar dhe datën. Pjesëtoni shumën me numrin e muajve deri në atë datë dhe merrni kontributin mujor.

Si ndryshon nga fondi për raste emergjente?

Fondi emergjent mbulon të papriturat: humbjen e punës, një shpenzim mjekësor të befasishëm ose një prishje në shtëpi. Shpresoni të mos e prekni kurrë.

Fondi i kursimit për shpenzime të planifikuara është e kundërta: e dini që do t'i shpenzoni paratë, dhe pikërisht kjo është qëllimi. Kur i mbani të ndara, fondi emergjent nuk shteret nga faturat e zakonshme vjetore, dhe këto fatura nuk ndihen më si krizë.

Shumica e buxheteve nuk prishen nga emergjencat, por nga faturat që të gjithë e dinin se do të vinin.

Si e llogaritni shumën mujore?

Shkruani çdo shpenzim të parregullt të vitit të kaluar. Pasqyrat bankare janë burimi më i mirë, sepse kujtesa harron. Vlerësoni koston për vitin që vjen dhe shënoni kur bie secila.

Formula: shuma e synuar pjesëtuar me muajt që kanë mbetur. Nëse sigurimi i veturës prej 300 eurosh bie pas dhjetë muajsh, ndani 30 euro në muaj. Nëse ka mbetur vetëm katër muaj, duhen 75 euro në muaj, prandaj fillimi i hershëm ndihmon. Në Shqipëri e njëjta logjikë vlen në lekë.

Mblidhni të gjitha shumat mujore dhe trajtojeni totalin si një zë fiks të buxhetit, njësoj si qiranë apo rrymën.

Me cilat fonde t'ia filloni?

Nuk ju duhet një fond për gjithçka. Filloni me tre a katër shpenzimet që ju zënë më shpesh pa para, dhe shtoni të tjera kur buxheti lejon.

• Regjistrimi dhe sigurimi i veturës, servisi dhe gomat e dimrit
• Pushimet verore ose udhëtimet për të vizituar familjen
• Dasmat, ditëlindjet, festat e fundvitit dhe dhuratat
• Fillimi i vitit shkollor: libra, çanta, veshje
• Ngrohja për dimër: dru, pelet ose fatura më të larta të rrymës
• Mirëmbajtja e shtëpisë dhe zëvendësimi i pajisjeve
• Shpenzimet mjekësore dhe dentare që nuk mbulohen
• Telefoni apo laptopi i ri

Ku t'i mbani paratë e fondeve?

Paratë duhet të jenë larg llogarisë së përditshme, që të mos i shpenzoni pa dashje, por të arritshme kur vjen fatura. Disa banka lejojnë hapjen e llogarive të veçanta kursimi; mjafton edhe një llogari e dytë me një tabelë të thjeshtë që tregon sa i takon secilit fond.

Disa njerëz përdorin zarfe me para në dorë, metodë e njohur në shumë familje. Funksionon, por paratë në bankë janë më të sigurta. Meqë do t'i shpenzoni brenda pak muajsh, mos i vendosni në investime që mund të humbin vlerë.

Sa fonde janë të mjaftueshme?

Aq sa mbulojnë kostot e mëdha të parashikueshme, por jo aq shumë sa të humbni kontrollin. Për shumicën e familjeve kjo do të thotë tre deri në dhjetë. Nëse duket punë e madhe, bashkoni kategoritë, për shembull një fond për gjithë shpenzimet e veturës.

Rishikoni fondet një ose dy herë në vit. Kostot ndryshojnë, dalin detyrime të reja dhe disa qëllime përmbushen. Pasi përdorni një fond, rifilloni kontributet për ciklin tjetër.

Si ta bëni zakon që zgjat?

Automatizimi është çelësi. Vendosni urdhërpagesë të përhershme ditën pas rrogës, që paratë të lëvizin para se t'i shpenzoni. Nëse të ardhurat ndryshojnë nga muaji në muaj, mbushni së pari fondet më urgjente.

Nëse një fond nuk mjafton, mos e prekni fondin emergjent përveç kur s'keni zgjidhje. Mbulojeni diferencën nga muaji aktual dhe rriteni kontributin herën tjetër. Paratë që tepron mund t'i lini për vitin tjetër ose t'i kaloni te një qëllim tjetër.

Pyetje të shpeshta

Fondet e kursimit i kthejnë faturat e parregullta në shuma të vogla e të menaxhueshme. Shkruani kostot e parashikueshme, llogaritni shumën mujore për secilën, automatizoni transferet dhe mbajini paratë veçmas. Pas një viti, shpenzimet që dikur ua prishnin buxhetin do të paguhen pa stres dhe pa borxh.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.