SCHUFA në Gjermani: si funksionon vlerësimi i kreditit për diasporën

Kush shkon të jetojë a të punojë në Gjermani, herët a vonë dëgjon fjalën SCHUFA. Qiradhënësi e kërkon para se t'ju japë banesën, operatori celular e kontrollon para kontratës dhe banka e shikon para çdo kredie. SCHUFA është zyra kryesore private e vlerësimit të kreditit në Gjermani, dhe pikët e saj tregojnë sa i besueshëm jeni në pagesa.

Për shumë njerëz nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut sistemi duket i panjohur, sepse në vendlindje informacioni për kreditë mbahet nga banka qendrore. Ky udhëzues shpjegon çfarë ruan SCHUFA, si llogaritet vlerësimi, si i merrni të dhënat tuaja pa pagesë dhe çfarë mund të bëni që ta përmirësoni. Është informacion i përgjithshëm, jo këshillë financiare apo ligjore.

Çfarë është SCHUFA dhe pse ka kaq rëndësi?

SCHUFA Holding AG është një shoqëri private me seli në Wiesbaden, e themeluar në vitin 1927. Ajo mban të dhëna për shumicën e të rriturve në Gjermani dhe për miliona kompani. Nuk është institucion shtetëror, por i nënshtrohet ligjit për mbrojtjen e të dhënave dhe mbikëqyrjes.

Sistemi funksionon mbi parimin e reciprocitetit: bankat, kompanitë e telekomunikacionit, dyqanet online dhe partnerë të tjerë i raportojnë SCHUFA-s kontratat dhe sjelljen e pagesave, dhe në këmbim mund të kërkojnë informacion për klientët e rinj.

Si krahasohet me regjistrin e kredive në Kosovë dhe Shqipëri?

Në Kosovë, historiku i kredive mbahet në Regjistrin e Kredive të Bankës Qendrore të Kosovës, ndërsa në Shqipëri në Regjistrin e Kredive të Bankës së Shqipërisë. Këto regjistra shërbejnë kryesisht për bankat dhe institucionet financiare.

SCHUFA shkon më larg: përveç bankave, të dhënat e saj i përdorin edhe qiradhënësit, operatorët celularë dhe tregtarët online, për shembull kur zgjidhni të paguani me faturë. Historiku juaj nga vendlindja nuk kalon automatikisht në SCHUFA, prandaj kur vendoseni në Gjermani filloni pothuajse nga zero.

Në Gjermani, historiku i pagesave ndërtohet faturë pas fature, edhe nëse në vendlindje keni pasur kredi të rregullta.

Cilat të dhëna ruan SCHUFA për ju?

SCHUFA ruan të dhëna personale bazë si emrin, datën e lindjes dhe adresat e tanishme e të mëparshme. Gjithashtu regjistron llogaritë rrjedhëse, kartat e kreditit, kreditë, lizingun, kontratat e telefonit dhe disa kërkesa që kompanitë bëjnë për ju.

Të dhënat negative përfshijnë vonesat në pagesë që plotësojnë kushtet ligjore, për shembull një borxh i pakontestuar që mbeti i papaguar pas paralajmërimeve, si dhe procedurat e falimentimit. Sipas SCHUFA-s, ajo nuk ruan të ardhurat, pasurinë, profesionin, gjendjen martesore apo shtetësinë.

Si llogaritet pikët e SCHUFA-s nga 100 deri në 999?

Sistemi i ri i SCHUFA-s përdor një shkallë nga 100 deri në 999 pikë: sa më i lartë numri, aq më mirë. Ai zëvendësoi përqindjet e vjetra dhe pikët e ndara sipas sektorëve me një vlerë të vetme që e shohin njësoj konsumatori dhe kompania, megjithëse bizneset kanë një periudhë tranzicioni.

Vlerësimi ndërtohet nga dymbëdhjetë kritere. Ndër to janë nëse keni vonesa në pagesë, sa e vjetër është llogaria juaj më e vjetër bankare dhe karta më e vjetër e kreditit, sa kohë keni banuar në adresën e tanishme, sa kërkesa të reja keni bërë së fundmi, sa kredi me këste keni dhe nëse identiteti juaj është verifikuar.

Rezultatet ndahen në grupe, nga shkëlqyeshëm, mirë dhe pranueshëm deri te mjaftueshëm. Kush ka vonesa të regjistruara në pagesë nuk merr pikë dhe vlerësohet si i pamjaftueshëm.

Si i shihni falas të dhënat tuaja te SCHUFA?

Sipas nenit 15 të Rregullores së Përgjithshme të BE-së për Mbrojtjen e të Dhënave (GDPR), keni të drejtë për një kopje falas të të dhënave që një kompani mban për ju. SCHUFA e jep këtë kopje me kërkesë dhe ofron edhe një llogari online falas ku shihni të dhënat, pikët dhe mënyrën e llogaritjes.

Mos e ngatërroni me raportin me pagesë që SCHUFA e shet si dokument për qiradhënësit. Për kontrollin tuaj mjafton varianti falas. Shikojini të dhënat të paktën një herë në vit dhe para çdo kërkese të madhe, si për banesë apo kredi.

Sa kohë mbeten regjistrimet negative?

Të dhënat nuk ruhen përgjithmonë. Afatet kryesore janë këto:

• Vonesat e shlyera në pagesë: zakonisht tre vjet, por fshihen pas 18 muajsh nëse ndërkohë nuk raportohet asgjë e re negative.
• Kërkesat e kompanive për kredi: 12 muaj.
• Kreditë e shlyera: tre vjet pas shlyerjes.
• Procedurat e falimentimit dhe falja e borxhit të mbetur: afate më të gjata, sipas ligjit dhe kodit të sjelljes së SCHUFA-s.

Si ta ndërtoni dhe përmirësoni vlerësimin si i ardhur i ri?

Hapi i parë është regjistrimi i adresës (Anmeldung) dhe hapja e një llogarie bankare gjermane. Pastaj, çdo faturë e paguar me kohë ndërton historikun tuaj. Nëse nuk mund të paguani, kontaktoni kreditorin para se borxhi të kalojë te një agjenci arkëtimi.

Mbani llogaritë dhe kartat e vjetra në vend që t'i hapni e mbyllni shpesh, sepse mosha e kontratave më të vjetra llogaritet. Shmangni shumë kërkesa për kredi apo karta brenda një kohe të shkurtër. Kur krahasoni oferta, kërkoni nga banka një "Konditionsanfrage", pra një kërkesë për kushte, e cila nuk duhet trajtuar si kërkesë për kredi.

Përditësoni adresën kur shpërnguleni dhe kontrolloni nëse ka gabime, si një kredi e shlyer prej kohësh që ende shfaqet e hapur.

Çfarë bëni nëse gjeni një regjistrim të gabuar?

Keni të drejtë që informacioni i pasaktë të korrigjohet ose të fshihet. Shkruajini SCHUFA-s, tregoni cili regjistrim është i gabuar dhe bashkëngjitni prova, si vërtetimin e pagesës. Ndihmon edhe kontakti i drejtpërdrejtë me kompaninë që e raportoi.

Nëse problemi nuk zgjidhet, mund t'i drejtoheni ombudsmanit të SCHUFA-s, një qendre këshillimi për konsumatorët (Verbraucherzentrale) ose autoritetit përgjegjës për mbrojtjen e të dhënave.

Pyetje të shpeshta

SCHUFA nuk është mister. Ajo pasqyron sa kohë keni llogari, sa rregullisht paguani dhe sa shpesh kërkoni kredi të reja. Nëse sapo jeni vendosur në Gjermani, regjistroni adresën, hapni llogari bankare, paguani me kohë dhe kontrolloni të dhënat falas çdo vit. Me kohë, vlerësimi do të ndërtohet vetë.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.