Si të filloni të shkruani një roman dhe ta çoni deri në fund

Shumë njerëz kanë një roman në kokë, por pak e shkruajnë deri në faqen e fundit. Arsyeja rrallë është ideja e dobët. Më shpesh mungon një proces: si të kalosh nga faqja e parë te e fundit pa u ndalur në mes.

Ky udhëzues ju ndihmon hap pas hapi: si ta ktheni një ide në histori, sa duhet planifikuar, si ndërtohen personazhet, cili këndvështrim i përshtatet tregimit tuaj, si krijohet një rutinë shkrimi dhe si kalohet mesi i vështirë deri te drafti i plotë.

Si ta ktheni një ide në histori?

Një ide nuk është ende histori. «Një mësuese në një fshat malor» është një mjedis. Historia kërkon dikë që dëshiron diçka, diçka që i qëndron përballë dhe një arsye pse ka rëndësi tani. Provoni ta përmblidhni në një fjali: personazhi dëshiron një qëllim, por një pengesë i del përpara, dhe nëse dështon, humbet diçka të rëndësishme.

Pyesni veten nëse mund të jetoni me këtë ide për muaj ose vite. Zgjidhni një histori që do të donit ta lexonit vetë. Entuziazmi juaj është karburanti që ju kalon nëpër kapitujt e vështirë.

Plan i detajuar apo shkrim me zbulim?

Shkrimtarët zakonisht gjenden diku midis dy qasjeve. Disa e skicojnë historinë para se të shkruajnë, ndonjëherë skenë pas skene. Të tjerë e zbulojnë historinë duke shkruar. Në anglisht këta të fundit quhen «pantsers», nga shprehja për të vepruar pa plan. Të dyja qasjet kanë dhënë libra të shkëlqyer, dhe shumë autorë i përziejnë.

Nëse nuk jeni të sigurt, bëni një skicë të lehtë: situata fillestare, ngjarja që e vë historinë në lëvizje, disa kthesa kryesore, momenti më i ulët i protagonistit dhe një ide për fundin.

• Skica ju ndihmon t'i shihni herët vrimat në subjekt.
• Shkrimi me zbulim duket më i gjallë, por zakonisht kërkon më shumë rishikim.
• Struktura në tri akte (hyrja, konflikti, zgjidhja) është kornizë e mirë fillimi.
• Skica mund të ndryshojë sa herë që historia e kërkon.

Detyra e vetme e draftit të parë është të ekzistojë.

Si krijohen personazhe që lexuesi i do?

Lexuesit ndjekin personazhet më shumë se subjektin. Para se të filloni, dijeni çfarë dëshiron protagonisti, nga çfarë ka frikë dhe çfarë beson gabimisht. Hendeku midis asaj që personazhi dëshiron dhe asaj që i duhet vërtet është shpesh vendi ku lindin historitë më të mira.

Jepuni personazheve kontradikta, zakone dhe një mënyrë të folur që i dallon. Edhe personazhet dytësorë duhet të duan diçka. Nuk ju duhet biografi e plotë për secilin, vetëm aq sa të dini si do të reagonin nën presion.

Në vetën e parë apo të tretë?

Këndvështrimi përcakton si e përjeton lexuesi historinë. Veta e parë («unë») është intime dhe e drejtpërdrejtë, por kufizon atë që lexuesi mund të dijë. Veta e tretë e afërt («ajo») ju mban brenda kokës së një personazhi, me më shumë liri. Rrëfimtari i gjithëdijshëm lëviz lirshëm midis mendjeve, por kontrollohet më vështirë.

Koha e shkuar është zgjedhja më e zakonshme në roman; e tashmja mund të shtojë urgjencë. Çfarëdo të zgjidhni, qëndroni konsekuentë dhe ndërroni këndvështrimin vetëm në ndarje të qarta, si kapituj ose skena të reja.

Si ta filloni kapitullin e parë?

Nisni afër momentit kur diçka ndryshon për protagonistin. Përshkrimet e gjata të motit dhe historia e kaluar presin. Lexuesi do një person, një situatë dhe një pyetje që kërkon përgjigje.

Mos lejoni që kapitulli i parë t'ju ndalojë. Shumë autorë e rishkruajnë fillimin disa herë pasi mbarojnë draftin, sepse vetëm atëherë e dinë për çfarë është libri.

• Filloni me një personazh që bën diçka, jo me përmbledhjen e jetës së tij.
• Lini të kuptohet një problem ose tension që në faqen e parë.
• Vendosni shpejt zërin dhe tonin.
• Historinë e kaluar lëreni për më vonë, kur lexuesit i intereson.

Sa fjalë ka një roman dhe sa të shkruani në ditë?

Shumë romane për të rritur kanë përafërsisht 70.000 deri në 100.000 fjalë, por gjatësia ndryshon shumë sipas zhanrit dhe një roman i shkurtër mund të jetë shumë më i vogël. Me 500 fjalë në ditë, një draft prej 75.000 fjalësh merr rreth pesë muaj.

Vazhdimësia mund intensitetin. Disa qindra fjalë shumicën e ditëve shtohen më shpejt se pritja e një fundjave të lirë. Caktoni një objektiv realist në fjalë ose minuta dhe ruajeni atë kohë si një takim.

• Shkruani në të njëjtën orë dhe vend kur mundeni, që të formohet zakoni.
• Ndaluni në mes të një skene, që seanca tjetër të nisë lehtë.
• Fikni njoftimet e telefonit dhe kërkimet lërini për një seancë tjetër.
• Lini shënime si [kontrollo datën] në vend që të ndaleni.

Si ta përfundoni draftin e parë dhe çfarë vjen pas tij?

Detyra e vetme e draftit të parë është të ekzistojë. Mos i lëmoni pafund kapitujt e parë; shumë autorë nuk e kalojnë kurrë kapitullin e tretë kështu. Mbani një skedar të veçantë për ndryshimet që doni të bëni më vonë.

Mesi është vendi ku ngecin shumica e romaneve. Kur ngecni, rritni rrezikun, shtoni një ndërlikim ose zbuloni një sekret. Pasi ta mbaroni, lëreni draftin mënjanë disa javë, pastaj lexojeni si lexues. Rregullimet e mëdha strukturore vijnë të parat, lëmimi i fjalive i fundit. Komentet e lexuesve të besuar, të një klubi leximi ose të një punëtorie shkrimi ju tregojnë atë që vetë nuk e shihni.

Pyetje të shpeshta

Të filloni një roman do të thotë të ndërtoni një proces që e përsërisni: një premisë të qartë, aq planifikim sa ju duhet, personazhe me dëshira të vërteta, një këndvështrim të qëndrueshëm dhe një rutinë që i përshtatet jetës suaj. Lejojeni veten të shkruani një draft të ashpër. Çdo roman i përfunduar ka nisur si një draft i papërsosur.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.