Si t'i ndani qiranë dhe faturat me shokët e banesës pa grindje

Në Prishtinë, Tiranë, Shkup e në qytete universitare jashtë vendit, mijëra studentë dhe të rinj ndajnë banesën për ta përballuar qiranë. Grindjet për para rrallë nisin nga shuma të mëdha. Ato nisin nga një faturë e rrymës që askush s'e pagoi, nga interneti që një person e paguan prej muajsh, ose nga një marrëveshje me gojë që secili e mban mend ndryshe.

Ky udhëzues tregon si ta ndani qiranë drejt, si t'i trajtoni faturat, ushqimin dhe depozitën, dhe si ta mbani evidencën e borxheve. Është informacion i përgjithshëm, jo këshillë ligjore; kushtet varen nga kontrata juaj me qiradhënësin.

Çfarë duhet të bini dakord para se të hyni në banesë?

Koha më e mirë për të folur për para është para se dikush të nënshkruajë kontratën ose t'i japë qiradhënësit paratë e para. Shkruani rregullat, qoftë edhe në një shënim të përbashkët në telefon që të gjithë e konfirmojnë.

Në rajonin tonë shumë qira paguhen në dorë dhe kontratat shpesh janë vetëm me një person. Kjo e bën marrëveshjen me shkrim mes jush edhe më të rëndësishme.

• Cilat shpenzime janë të përbashkëta dhe cilat personale
• Si ndahet qiraja dhe si ndahet secila faturë
• Në emër të kujt është kontrata dhe secila faturë
• Dita e muajit kur shlyhen llogaritë
• Rregullat për ushqimin dhe gjërat e shtëpisë
• Sa kohë paralajmërimi jep dikush që largohet dhe çfarë ndodh me depozitën

Si ta ndani qiranë kur dhomat nuk janë njësoj?

Ndarja në pjesë të barabarta është më e thjeshta dhe funksionon kur dhomat janë të ngjashme. Kur njëra dhomë ka ballkon e tjetra është sa një depo, ndarja e barabartë duket e padrejtë.

• Në mënyrë të barabartë: qiraja pjesëtohet me numrin e banorëve
• Sipas madhësisë: hapësira private ndahet proporcionalisht, kuzhina dhe banjoja në mënyrë të barabartë
• Sipas përparësive: pak më shumë për banjo private, ballkon ose dritë më të mirë
• Me marrëveshje: secili thotë sa vlen çdo dhomë për të, dhe gjeni çmime që mblidhen sa qiraja e plotë

Grindjet për para në banesat e përbashkëta nuk nisin nga shumat e mëdha; nisin nga rregullat e paqarta.

Shembull: qiraja sipas metrave katrorë

Tre studentë ndajnë një banesë me qira 300 euro në muaj. Dhoma A ka 20 metra katrorë, B 15 dhe C 10. Ata vendosin që gjysma e qirasë, 150 euro, të ndahet sipas madhësisë së dhomave dhe gjysma tjetër në mënyrë të barabartë.

Dhomat bashkë kanë 45 metra katrorë. Nga 150 eurot sipas madhësisë, A paguan rreth 67, B 50 dhe C 33 euro. Secili shton edhe 50 euro nga gjysma tjetër. Kështu A paguan rreth 117, B 100 dhe C 83 euro. Shumat janë vetëm për ilustrim; metoda vlen për çdo qira.

Rryma, uji, ngrohja dhe interneti

Në shumicën e banesave të përbashkëta faturat ndahen në mënyrë të barabartë, sepse matja e konsumit individual është e pamundur. Bëni përjashtim vetëm kur dallimi është i qartë, p.sh. kur dikush punon nga shtëpia gjithë ditën me ngrohës elektrik ndezur.

Dimri është momenti kritik: fatura e rrymës mund të rritet shumë kur ngrohja bëhet me rrymë. Bini dakord paraprakisht se si ndahet kjo rritje dhe mos e lini të befasojë dikë në fund të muajit.

• Interneti dhe faturat fikse: në mënyrë të barabartë
• Rryma dhe uji: në mënyrë të barabartë, përveç kur konsumi ndryshon shumë
• Mbani fotot e çdo fature në një grup të përbashkët
• Vendosni si ndahen faturat e vonuara kur dikush është larguar ndërkohë

Ushqimi dhe gjërat e shtëpisë

Ushqimi është ku zakonet ndryshojnë më shumë. Një zgjidhje e mesme që funksionon mirë: një kuti e vogël e përbashkët për detergjentë, letër higjienike, vaj, kripë dhe kafe, ndërsa secili blen ushqimin e vet kryesor.

Nëse gatuani bashkë, regjistroni çdo kupon po atë ditë. Bini dakord që më parë nëse mysafirët, dietat e veçanta dhe pijet hyjnë te shpenzimet e përbashkëta.

Depozita dhe largimi nga banesa

Depozita shpesh është shuma më e madhe e vetme. Shënoni kush sa ka dhënë dhe bëni foto me datë të të gjithë banesës ditën e hyrjes, përfshirë mobiljet dhe pajisjet.

Kur dikush largohet, shpesh banori i ri i kthen atij pjesën e depozitës, pa e përfshirë qiradhënësin. Shkruajeni këtë, bashkë me pjesën e faturave të fundit, para largimit.

Si ta mbani evidencën se kush i ka borxh kujt?

Çfarëdo sistemi të zgjidhni, duhet ta shohin të gjithë: një tabelë e përbashkët, një grup mesazhesh vetëm për fatura ose një aplikacion për ndarjen e shpenzimeve. E rëndësishme është që çdo shpenzim të shënohet menjëherë.

Shlyeni llogaritë në një ditë fikse çdo muaj. Nëse dikush mbetet prapa, flisni herët, qetë dhe privatisht. Borxhet e vogla të lëna pas dore kthehen shpejt në inat.

Pyetje të shpeshta

Ndarja e shpenzimeve me shokët e banesës funksionon kur rregullat bihen dakord herët, shkruhen dhe zbatohen njësoj çdo muaj. Zgjidhni një ndarje të qirasë që i përshtatet dhomave, ndani faturat thjesht, mbani evidencë të dukshme dhe shlyeni llogaritë në ditë fikse. Kështu mbetet më shumë kohë për anët e mira të jetesës bashkë.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.