Si t'i shlyeni disa borxhe njëherësh: metoda e topit të borës apo e ortekut?

Një kredi konsumatore në bankë, një kartë krediti, një blerje me këste për telefonin dhe ndoshta një hua nga një i afërm: shumë njerëz kanë disa borxhe njëherësh dhe nuk dinë me cilin të fillojnë. Dy metoda të njohura japin dy përgjigje të ndryshme.

Te të dyja paguani minimumin për çdo borxh dhe gjithë paratë shtesë i drejtoni te një objektiv i vetëm. Metoda e topit të borës (snowball) fillon me borxhin më të vogël; metoda e ortekut (avalanche) me borxhin me interesin më të lartë. Ky është informacion i përgjithshëm, jo këshillë financiare. Nëse borxhet ju duken të papërballueshme, flisni fillimisht me bankën tuaj për ristrukturim.

Metoda e topit të borës: fillo nga borxhi më i vogël

Renditni borxhet nga bilanci më i vogël te më i madhi, pa marrë parasysh normat e interesit. Paguani minimumin për të gjitha dhe çdo euro shtesë e drejtoni te më i vogli.

Kur ai mbyllet, e gjithë shuma që paguanit për të i shtohet pagesës për borxhin e radhës. Pagesa rritet me çdo borxh të mbyllur, si një top bore që rrokulliset tatëpjetë, derisa të shlyhet edhe borxhi i fundit dhe më i madhi.

• Renditni borxhet sipas bilancit, nga më i vogli
• Paguani minimumin për të gjitha
• Paratë shtesë shkojnë te më i vogli
• Kur mbyllet, pagesa e tij kalon te borxhi tjetër
• Përsëriteni deri në fund

Metoda e ortekut: fillo nga interesi më i lartë

Struktura është e njëjtë, por borxhet renditen sipas normës së interesit, nga më e larta. Paratë shtesë shkojnë te borxhi më i shtrenjtë, sido që të jetë madhësia e tij. Kur ai mbyllet, pagesa kalon te borxhi me normën e radhës.

Meqë borxhi më i kushtueshëm zvogëlohet më shpejt, grumbullohet më pak interes në total. Matematikisht, orteku është rruga më e lirë për të shlyer të njëjtat borxhe me të njëjtin buxhet mujor.

Plani më i mirë për borxhet është ai që po e ndiqni ende pas një viti.

Një shembull i thjeshtë me tre borxhe

Merrni tre borxhe: një blerje me këste me bilanc të vogël dhe interes mesatar, një kartë krediti me bilanc mesatar dhe interesin më të lartë, dhe një kredi për veturë me bilancin më të madh dhe interesin më të ulët. Çdo muaj keni një shumë fikse mbi pagesat minimale.

Topi i borës i dërgon paratë shtesë fillimisht te këstet, sepse janë më të voglat. I mbyllni brenda pak muajsh dhe ndjeni përparim. Orteku i dërgon te karta e kreditit, sepse ka normën më të lartë. Fitorja e parë vonon, por interesi më i shtrenjtë ndalet më herët.

Në shumicën e rasteve orteku përfundon pak më herët dhe kushton më pak. Sa më larg njëra-tjetrës të jenë normat, aq më i madh është kursimi.

Pse shumë njerëz zgjedhin topin e borës, edhe pse kushton më shumë?

Për shkak të motivimit. Studiuesit e Kellogg School of Management në Universitetin Northwestern raportuan në vitin 2012 se konsumatorët që përqendroheshin te bilancet e vogla kishin më shumë gjasa t'i shlyenin të gjitha borxhet. Një studim i përshkruar në Harvard Business Review në vitin 2016 gjeti po ashtu se ndjenja e përparimit, që vjen nga mbyllja e llogarive, ndihmonte shumë për të mbetur në plan.

Studime të tjera flasin për "neverinë ndaj llogarive të borxhit": dëshirën për të pasur sa më pak borxhe të hapura, edhe kur kjo nuk është zgjidhja më e lirë. Plani më i mirë në letër vlen vetëm nëse e ndiqni për muaj e vite.

Përparësitë dhe mangësitë në një vështrim

Asnjëra metodë nuk është e gabuar; secila optimizon diçka tjetër.

• Topi i borës: fitore të shpejta që japin vrull
• Topi i borës: më pak fatura dhe afate për t'u ndjekur më shpejt
• Topi i borës: zakonisht më shumë interes në total
• Orteku: interesi total më i ulët dhe shpesh përfundim më i shpejtë
• Orteku: ka më shumë kuptim kur një borxh është shumë më i shtrenjtë
• Orteku: shlyerja e parë mund të zgjasë shumë dhe e vë durimin në provë

Cilën metodë të zgjidhni?

Jini të sinqertë me veten. Nëse keni filluar plane shlyerjeje më parë dhe keni hequr dorë, fitoret e shpejta të topit të borës mund ta vlejnë interesin shtesë. Nëse ju motivojnë numrat dhe mund të qëndroni në plan, orteku kursen para.

Funksionon edhe një përzierje: mbyllni një ose dy borxhe shumë të vogla për moral, pastaj kaloni te orteku për pjesën tjetër.

• Topi i borës, nëse ju duhet motivim dhe normat janë të ngjashme
• Orteku, nëse një borxh është shumë më i shtrenjtë se të tjerët
• Përzierja, nëse doni një fitore të shpejtë dhe pastaj koston më të ulët

Si t'i shlyeni borxhet më shpejt, me cilëndo metodë

Madhësia dhe rregullsia e pagesës shtesë kanë më shumë rëndësi se metoda vetë.

• Krijoni një fond të vogël emergjence, që shpenzimet e papritura të mos shkojnë sërish në kartë
• Mos merrni borxhe të reja gjatë shlyerjes
• Vendosni urdhërpagesa automatike që të mos humbisni asnjë minimum
• Bonuset, paratë e dhurata dhe rimbursimet drejtojini te borxhi objektiv
• Pyesni bankën për normë më të ulët ose për një kredi konsolidimi, por lexoni me kujdes tarifat dhe kostot e shlyerjes së parakohshme
• Ndiqni përparimin me një tabelë të thjeshtë të bilanceve

Pyetje të shpeshta

Topi i borës dhe orteku kanë të njëjtin motor: minimumi për çdo borxh dhe gjithë paratë shtesë te një objektiv. Orteku fiton te kostoja, topi i borës te motivimi. Zgjidhni atë që i përshtatet karakterit tuaj, automatizojeni, mos merrni borxhe të reja dhe vazhdoni; rregullsia vlen më shumë se metoda perfekte.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.