Rumours i Fleetwood Mac: albumi i ndarjeve që nuk plaket kurrë

Shumë albume rrëfejnë një ndarje. Rumours i Fleetwood Mac u regjistrua gjatë dy ndarjeve njëherësh, nga njerëz që vazhdonin të këndonin së bashku në të njëjtin studio. Ky kontrast mes dhimbjes private dhe harmonive të përsosura e bëri albumin e vitit 1977 një nga më të shiturit në histori, me rreth 40 milionë kopje në mbarë botën.

Në Kosovë dhe Shqipëri shumë njerëz e njohin pa e ditur: "Dreams" dhe "Go Your Own Way" dëgjohen në radio, në kafene dhe në lista Spotify, ndërsa një video virale e vitit 2020 e ktheu "Dreams" sërish në top-lista. Kjo recension mbështetet te vetë albumi, te historia e tij e dokumentuar mirë dhe te dekada kritike muzikore, për t'iu përgjigjur pyetjes kryesore: a e meriton Rumours famën që ka?

Si lindi Rumours mes dy ndarjeve?

Në vitin 1976 grupi po shpërbëhej nga brenda. John dhe Christine McVie kishin përfunduar martesën, Lindsey Buckingham dhe Stevie Nicks po ndaheshin, dhe regjistrimet zgjatën pjesën më të madhe të vitit në studio në Kaliforni dhe Florida. Dëshmitë e kohës flasin për netë të gjata, përdorim të rëndë drogash dhe anëtarë që mezi flisnin me njëri-tjetrin jashtë studios.

E veçanta është se autorët i drejtoheshin njëri-tjetrit pothuajse drejtpërdrejt në tekste, e pastaj këndonin harmonitë në këngët e njëri-tjetrit. Ky tension u jep një tehe edhe këngëve më të ndritshme.

Cilat janë këngët më të mira të albumit?

Buckingham, Nicks dhe Christine McVie sjellin tri zëra të ndryshëm, prandaj albumi nuk bëhet monoton. Këngët që përmenden më shpesh:

• "Dreams": hiti hipnotik i Stevie Nicks dhe i vetmi single i grupit që arriti nr. 1 në SHBA
• "Go Your Own Way": himni i hidhur dhe energjik i Buckingham-it, me një pjesë kitare të paharrueshme
• "The Chain": e vetmja këngë e kredituar për të pesë anëtarët, e famshme për finalen me bas
• "Songbird": balada e thjeshtë dhe e butë e Christine McVie në piano
• "Don't Stop": një këngë optimiste për ta kënduar me zë
• "Gold Dust Woman": mbyllja e errët dhe atmosferike e Nicks-it

Si tingëllon Rumours sot?

Bateria e Mick Fleetwood dhe basi i John McVie krijojnë një ritëm të qetë e të qëndrueshëm, mbi të cilin shtrihen kitara, tastiera dhe harmoni me tre zëra. Prodhimi është i pastër pa qenë i ftohtë, dhe ka plakur shumë më mirë se pjesa më e madhe e rock-ut të fundviteve '70.

Me rreth 39 minuta, albumi nuk të lodh. Këngët janë të shkurtra dhe të fokusuara, dhe renditja kalon natyrshëm nga nervozizmi i Buckingham-it te ngrohtësia e McVie-t dhe misteri i Nicks-it. Në kufje apo në një sistem të mirë zëri, detajet e aranzhimeve dalin edhe më qartë.

A është Rumours i mbivlerësuar?

Disa kritikë e gjejnë shkëlqimin e tij tepër komod, dhe këngë si "Oh Daddy" apo "I Don't Want to Know" rrallë përmenden si të preferuara. Hitet janë dëgjuar aq shumë sa mund të duken të konsumuara.

Megjithatë, qëndrueshmëria e albumit është e vështirë të kontestohet. Rolling Stone e vendosi në vendin e 7-të në listën e vitit 2020 të 500 albumeve më të mëdha, pas vendit të 25-të në vitin 2003, ndërsa Biblioteka e Kongresit të SHBA-së e shtoi në Regjistrin Kombëtar të Regjistrimeve në vitin 2017.

Ku është Silver Springs dhe cili version ia vlen?

"Silver Springs" e Stevie Nicks u regjistrua gjatë seancave, por mbeti jashtë albumit dhe doli si anë B. Shumë fansa e konsiderojnë një nga këngët e saj më të bukura. U shtua në versionin e rimasterizuar të vitit 2004, ndërsa kutia përvjetore e vitit 2013 mblodhi demo, regjistrime të papublikuara dhe koncerte. Ia vlen t'i kërkoni pasi ta njihni mirë albumin bazë.

Pse vazhdon të shitet edhe sot?

Certifikimi 21 herë platin në SHBA dhe 17 herë platin në Britani pasqyron dekada shitjesh të qëndrueshme, dhe në vitin 2003 albumi hyri në Grammy Hall of Fame. Në vitin 2020 një video e një burri që ecte me skejtbord duke dëgjuar "Dreams" ia prezantoi këngën një brezi të ri.

Ndikimi i tij duket edhe te artistët e mëvonshëm: përzierja e teksteve rrëfimtare, refreneve të radios dhe punës së kujdesshme në studio është bërë model për pop-rock-un.

Kujt i rekomandohet?

Pothuajse kujtdo që pëlqen rock-un melodik ose pop-in. Është një hyrje e lehtë në muzikën e viteve '70 dhe një dëgjim i thellë për ata që i duan harmonitë dhe shkrimin e këngëve. Mënyra më e shpejtë është streaming-u (Spotify, Apple Music, YouTube Music), ndërsa ribotimet në vinil gjenden lehtë në dyqanet online që dërgojnë në Kosovë dhe Shqipëri.

Specifikimet kryesore

Artisti

Fleetwood Mac

Publikimi

4 shkurt 1977, Warner Bros. Records

Regjistrimi

Shkurt deri gusht 1976, disa studio në SHBA

Producentët

Fleetwood Mac, Ken Caillat, Richard Dashut

Kohëzgjatja

Rreth 39 minuta, 11 këngë

Çmime

Grammy për Albumin e Vitit (1978)

Shitjet

Rreth 40 milionë kopje në botë; 21 herë platin nga RIAA

Këngë të publikuara si single

Go Your Own Way, Dreams (nr. 1 në SHBA), Don't Stop, You Make Loving Fun

Alternativa për t’u marrë parasysh

• Tusk nga Fleetwood Mac: Albumi i vitit 1979, më i çuditshëm dhe eksperimental, për ata që duan anën më të guximshme të grupit.
• Hotel California nga Eagles: Një tjetër sukses i madh i rock-ut kalifornian të viteve '70, me harmoni të pasura vokale.
• Blue nga Joni Mitchell: Një klasik më intim dhe rrëfimtar për ata që duan tekste shumë personale.

Pyetje të shpeshta

Rumours është ai rast i rrallë kur një album shumë i shitur është edhe vepër arti. Këngët janë të mprehta, interpretimi i saktë dhe emocionet të vërteta. Nëse i njihni vetëm hitet, dëgjojeni të gjithin, nga "Second Hand News" deri te "Gold Dust Woman": zgjat më pak se 40 minuta dhe tregon pse mbetet ndër albumet më të mëdha të të gjitha kohërave.

Si e bëjmë kërkimin: Vlerësimet bazohen te specifikimet e prodhuesit, testet e pavarura të publikuara dhe përvojat e përdoruesve. Nota e krahason produktin me të tjerët e së njëjtës klasë.