Si të hiqni gëlqeren nga makina e kafesë: udhëzues për espreso, kapsula dhe filtër

Nëse makina e kafesë po e bën espreson më të ftohtë se zakonisht ose po mbush filxhanin gjithnjë e më ngadalë, shkaku më i shpeshtë është gëlqerja. Uji i rubinetit mbart kalcium dhe magnez, dhe sa herë që makina e ngroh ujin, një pjesë e këtyre mineraleve mbetet brenda si shtresë e bardhë mbi ngrohës dhe në tubacione.

Në shumë qytete të Kosovës dhe të Shqipërisë uji është mjaft i fortë, prandaj kjo shtresë krijohet shpejt. Lajmi i mirë është se heqja e saj është punë e thjeshtë: një tretësirë e butë acidike, 20 deri në 40 minuta kohë, kryesisht pritje, dhe disa shpëlarje me ujë të pastër. Më poshtë gjeni si ta bëni për makinat me filtër, me kapsula dhe espreso.

Si e kuptoni që makina ka nevojë për pastrim nga gëlqerja?

Shumë makina kanë një dritë ose mesazh që paralajmëron. Nëse e juaja nuk ka, shenjat vijnë ngadalë dhe kalojnë pa u vënë re. Kujdes nga këto:

• Kafeja del më e vakët se më parë.
• Përgatitja zgjat dukshëm më shumë.
• Makina gurgullon, zhurmon ose pompon me ndërprerje.
• Filxhani mbushet më pak se sasia e caktuar.
• Në rezervuar ose në ibrik shfaqen cifla të bardha.
• Shija është e hidhur ose e shuar edhe me kafe të freskët.

Çfarë të përdorni: preparat i posaçëm, acid limoni apo uthull?

Zgjidhja më e sigurt është preparati për heqjen e gëlqeres i destinuar për makina kafeje, që gjendet në supermarkete dhe dyqane pajisjesh shtëpiake. Zakonisht përmban acid laktik, citrik ose sulfamik dhe është menduar të mos dëmtojë gominat dhe pjesët metalike. Ndiqni gjithmonë hollimin e shkruar në paketim.

Acidi i limonit për përdorim ushqimor (tozi që përdoret edhe për turshi) është alternativë e lirë për makinat me filtër. Raporti i zakonshëm është një deri në dy lugë gjelle në një litër ujë. Përdoreni të ftohtë ose të vakët, sepse i nxehtë mund të lërë mbetje që shpëlahen më vështirë.

Uthulla e bardhë e tret gëlqeren, por lë erë dhe shije që kërkojnë shumë shpëlarje, dhe disa prodhues nuk e rekomandojnë sepse me kohë mund të konsumojë gominat. Për makinat espreso dhe ato automatike me kokrra përdorni vetëm atë që thotë manuali: produkti i gabuar mund ta prishë garancinë.

Filtri e ngadalëson gëlqeren, por nuk e ndalon kurrë plotësisht.

Hap pas hapi: makina me filtër

Këto makina kanë rrugën më të thjeshtë të ujit, prandaj janë më të lehtat për t'u pastruar.

• Zbrazni ibrikun dhe hiqni filtrin me llumin e kafesë.
• Mbushni rezervuarin me tretësirën e përgatitur.
• Vendosni ibrikun bosh dhe nisni një cikël.
• Në gjysmë të ciklit fikeni makinën dhe lëreni tretësirën të veprojë 15 deri në 30 minuta.
• Ndizeni përsëri, përfundoni ciklin dhe hidheni lëngun.
• Kaloni dy ose tre cikle të plota vetëm me ujë të pastër.

Hap pas hapi: makina me kapsula

Shumica e makinave me kapsula kanë një program të veçantë për heqjen e gëlqeres, që aktivizohet me një kombinim butonash të përshkruar në manual. Hiqni kapsulën e përdorur, zbrazni tabakanë dhe enën e kapsulave dhe vendosni një enë të madhe nën grykë.

Mbushni rezervuarin me tretësirë, nisni programin dhe lëreni makinën ta kalojë lëngun me pjesë. Kur rezervuari të zbrazet, shpëlajeni mirë, mbusheni me ujë të pastër dhe kaloni ciklin e shpëlarjes. Dilni nga programi siç tregon manuali, përndryshe paralajmërimi mund të mbetet i ndezur.

Hap pas hapi: espreso manuale dhe makina automatike me kokrra

Këto makina punojnë me presion dhe temperaturë më të lartë, prandaj ndiqni me përpikëri rutinën e prodhuesit. Nëse makina ka filtër uji në rezervuar, hiqeni para pastrimit, sepse tretësira mund ta dëmtojë. Makinat automatike zakonisht ju udhëheqin përmes një menyje që e kalon lëngun herë nga njësia e kafesë e herë nga tubi i avullit.

Te espreso manuale mbushni rezervuarin me tretësirë, kaloni një pjesë nga koka e grupit dhe një pjesë nga tubi i avullit ose i ujit të nxehtë, prisni kohën e rekomanduar dhe vazhdoni. Shpëlani me të paktën një rezervuar të plotë ujë të pastër nga të dyja daljet. Makinat me kazan të veçantë avulli mund të kërkojnë procedurë të posaçme ose servis.

Sa shpesh duhet ta bëni?

Varet nga fortësia e ujit dhe nga sa kafe bëni. Si orientim: me ujë të fortë dhe disa filxhanë në ditë, rreth një herë në muaj; me ujë të butë, çdo dy deri në tre muaj. Ndërmarrja rajonale e ujësjellësit mund t'ju tregojë fortësinë e ujit në zonën tuaj, ndërsa intervali i prodhuesit në manual ka përparësi.

Uji i filtruar ose filtri i vetë makinës e ngadalëson krijimin e gëlqeres, por nuk e ndalon plotësisht. Edhe me filtër, mbajeni pastrimin në kalendar, thjesht me interval më të gjatë.

Pastrimi nga gëlqerja dhe pastrimi i zakonshëm nuk janë e njëjta gjë

Heqja e gëlqeres largon mineralet nga brendia e makinës. Pastrimi i zakonshëm largon vajrat e kafesë dhe mbetjet nga pjesët që prekin kafen: ibriku, shporta e filtrit, njësia e kafesë, porta-filtri dhe sistemi i qumështit. Të dyja duhen. Shpëlani pjesët e lëvizshme çdo ditë, pastroni sistemin e qumështit pas çdo përdorimi dhe te espreso përdorni pastrues për vajrat e kafesë sipas manualit.

Kujdes gjatë punës

Tretësirat janë acidike. Mbajini larg fëmijëve, shmangni kontaktin me sytë dhe lëkurën dhe fshini menjëherë pikat mbi pllakat e mermerit ose gurit, sepse acidi i gërryen. Mos e pini lëngun që del gjatë procesit dhe mos i kaloni shpëlarjet.

Gjatë punës del ujë i nxehtë dhe avull, prandaj mbani duart larg grykës. Mos përzieni preparate të ndryshme dhe mos shtoni zbardhues apo pastrues të tjerë në rezervuar.

Pyetje të shpeshta

Heqja e gëlqeres është një punë e shkurtër që ruan shijen e kafesë dhe jetëgjatësinë e makinës. Përshtateni intervalin me fortësinë e ujit tuaj, përdorni preparatin që rekomandon manuali, shpëlani mirë dhe trajtojeni tretësirën me pak kujdes. Shënoni datën e radhës në kalendar dhe do të bëhet rutinë, jo riparim.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.