Si të ndizni makinën me kabllo kur bateria është e rënë

Mëngjeset e ftohta të dimrit në Prishtinë, Shkup apo Korçë janë koha kur bateritë e makinave dorëzohen më shpesh. Me një palë kabllo dhe një fqinj të gatshëm, problemi zgjidhet zakonisht për dhjetë minuta, me kusht që kabllot të lidhen me radhën e duhur.

Ky udhëzues shpjegon si ta dalloni një bateri të rënë, kur është më mirë të mos provoni, radhën hap pas hapi me një makinë tjetër ose me starter portativ dhe çfarë duhet bërë pas ndezjes. Shikoni gjithashtu librezën e makinës, sepse shumë modele kanë pika të veçanta për ndezje me kabllo.

Si e kuptoj që bateria është e rënë?

Kur ktheni çelësin ose shtypni butonin e ndezjes, mund të dëgjoni motorin që rrotullohet ngadalë e me vështirësi, klikime të shpejta ose asgjë fare. Dritat në panel mund të jenë të zbehta ose të dridhen, dhe mbyllja qendrore mund të mos reagojë.

Nëse motori rrotullohet normalisht, por nuk ndizet, problemi zakonisht nuk është bateria dhe kabllot nuk ndihmojnë. Shkaqet e zakonshme janë dritat e harruara ndezur, rrugët e shkurtra që nuk e mbushin baterinë, i ftohti, makina e lënë gjatë pa lëvizur dhe bateria e vjetër.

Kur nuk duhet ta ndizni makinën me kabllo?

Bateria mund të lëshojë gaz të ndezshëm dhe përmban acid gërryes. Mos i nënvlerësoni këto masa:

• Mos provoni nëse bateria është e plasaritur, rrjedh, është fryrë ose shumë e oksiduar.
• Mos provoni nëse ka mundësi që bateria të jetë ngrirë, gjë që ndodh në netët shumë të ftohta.
• Mbani larg shkëndijat, flakën dhe cigaret.
• Hiqni unazat dhe orën; vishni doreza dhe syze mbrojtëse nëse i keni.
• Mos lejoni kurrë që kapëset e kuqe dhe të zeza të prekin njëra-tjetrën ndërsa ndonjë kabllo është e lidhur.
• Kontrolloni librezën para se të përdorni makinë hibride ose elektrike si dhuruese; shumë prodhues e këshillojnë të kundërtën.
• Mbani duart, flokët dhe rrobat larg ventilatorit dhe rripave.
• Në autostradë ose rrugë me qarkullim të dendur, largohuni në vend të sigurt dhe thirrni ndihmën në rrugë ose 112 në rast rreziku.

Radha e lidhjes së kabllove ka po aq rëndësi sa vetë kabllot.

Çfarë ju duhet

Një palë kabllo në gjendje të mirë, me izolim të padëmtuar dhe kapëse të forta, dhe një makinë dhuruese me bateri të shëndoshë me të njëjtin tension, që për makinat e zakonshme është 12 volt. Kabllot më të trasha e përcjellin rrymën më mirë, sidomos te motorët e mëdhenj dhe te dizelët. Alternativa është një starter portativ i mbushur. Mirë është që kabllot të qëndrojnë gjithmonë në bagazh.

Radha e lidhjes, hap pas hapi

Afrojeni makinën dhuruese aq sa të arrijnë kabllot, por pa u prekur makinat. Vendosni të dyja në neutral ose P, tërhiqni frenat e dorës, fikni motorët, dritat, ngrohjen dhe pajisjet e tjera. Hapni kapakët dhe gjeni bateritë ose pikat e ndezjes të treguara në librezë. Poli pozitiv zakonisht ka shenjën plus dhe shpesh një kapak të kuq.

Lidhini kabllot me këtë radhë:

• Kapësja e kuqe te poli pozitiv (+) i baterisë së rënë.
• Kapësja tjetër e kuqe te poli pozitiv (+) i baterisë dhuruese.
• Kapësja e zezë te poli negativ (-) i baterisë dhuruese.
• Kapësja tjetër e zezë te një pjesë metalike e palyer e makinës me bateri të rënë, p.sh. blloku i motorit ose pika e tokëzimit, larg baterisë dhe pjesëve lëvizëse. Mos e lidhni drejtpërdrejt te poli negativ i baterisë së rënë.
• Ndizni makinën dhuruese dhe lëreni disa minuta.
• Provoni të ndizni makinën tjetër. Çdo përpjekje të zgjasë vetëm disa sekonda, me pushime mes tyre, që starteri të mos nxehet.
• Pasi ndizet, lërini të dy motorët ndezur edhe disa minuta.

Si hiqen kabllot pa rrezik?

Lëreni motorin e makinës së shpëtuar ndezur dhe hiqni kabllot me radhë krejtësisht të kundërt, duke kujdesur që asnjë kapëse të mos prekë metal ose kapësen tjetër.

• E zeza nga pika metalike e makinës që kishte baterinë e rënë.
• E zeza nga poli negativ i baterisë dhuruese.
• E kuqja nga poli pozitiv i baterisë dhuruese.
• E kuqja nga poli pozitiv i baterisë që ishte e rënë.

Po nëse nuk ka makinë tjetër afër?

Një starter portativ është një bateri e vogël me kabllo të integruara, prandaj nuk ju duhet makinë e dytë. Sigurohuni që është i mbushur dhe i përshtatshëm për madhësinë e motorit. Me pajisjen të fikur, lidhni kapësen e kuqe te poli pozitiv dhe të zezën te pika e tokëzimit ose te poli negativ, sipas udhëzimeve, pastaj ndizeni pajisjen dhe makinën.

Pasi motori punon, fikni pajisjen, hiqni së pari të zezën, pastaj të kuqen. Mbusheni sërish dhe kontrollojeni çdo disa muaj, sepse këto pajisje humbin ngadalë mbushjen kur rrinë.

Çfarë të bëni pasi makina ndizet?

Mos e fikni motorin menjëherë. Ngisni të paktën rreth gjysmë ore, mundësisht në rrugë të hapur dhe jo në trafikun e qytetit, që alternatori ta mbushë baterinë. Në fillim mbani fikur ngrohjen e ulëseve dhe ngrohësin e xhamit të pasmë.

Nëse makina nuk ndizet sërish më vonë ose ju duhen kabllo përsëri pas pak ditësh, bateria mund të jetë konsumuar ose diçka po e shkarkon, si alternatori me defekt. Kontrollojeni baterinë dhe sistemin e mbushjes te një servis. Bateritë zakonisht zgjasin disa vite, por vapa e verës, i ftohti i dimrit dhe rrugët e shkurtra ua shkurtojnë jetën.

Pyetje të shpeshta

Radha për t'u mbajtur mend: e kuqja te bateria e rënë, e kuqja te dhuruesi, e zeza te dhuruesi, e zeza te metali i makinës së ndalur, dhe heqja me radhë të kundërt. Mbani kabllo të mira ose një starter të mbushur në bagazh, sidomos para dimrit, dhe nëse bateria bie shpesh, çojeni makinën për kontroll.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.