Qumësht nga bajamet e tokës (chufa) në shtëpi: receta hap pas hapi

Qumështi nga bajamet e tokës është një pije bimore e butë dhe natyrshëm e ëmbël, me shije që të kujton bajamen, kokosin dhe pak malt. Nuk kërkon makineri të shtrenjta: mjafton një natë njomje, një blender dhe një leckë e hollë për kullim.

Në Spanjë, sidomos në Valencia, kjo pije quhet horchata de chufa dhe pihet e ftohtë gjatë verës. Te ne bajamet e tokës gjenden zakonisht në dyqane me produkte natyrale ose në internet, të thata, ndaj receta më poshtë nis pikërisht nga zhardhokët e thatë. Do të gjeni raportin e ujit, kohën e njomjes, ëmbëlsimin dhe, mbi të gjitha, si ta ruani pijen pa rrezik.

Çfarë janë bajamet e tokës dhe pse nuk janë arra?

Pavarësisht emrit, bajamet e tokës nuk janë arra as bajame. Janë zhardhokë të vegjël e të rrudhur të një bime barishtore, Cyperus esculentus, që në spanjisht quhet chufa dhe në anglisht tiger nut. Kur njomen, bluhen me ujë dhe kullohen, lëshojnë niseshte, sheqerna natyrale dhe yndyrë, që i japin pijes trupin dhe ëmbëlsinë e lehtë.

Horchata tradicionale vjen nga Komuniteti i Valencias, ku bajamet e tokës kultivohen me emërtim të mbrojtur origjine rreth qytezave si Alboraya. Atje pija ëmbëlsohet me sheqer dhe shërbehet me ëmbëlsira të gjata e të buta që quhen fartons. Versioni pa sheqer që bëjmë në shtëpi është e njëjta bazë, thjesht pa ëmbëlsuesin.

Çfarë ju duhet para se të filloni?

Lista është e shkurtër. E vetmja gjë që ia vlen ta keni të mirë është kulluesi, sepse tuli i bajameve të tokës është fijor dhe ndihet si rërë nëse kalon në gotë.

• Rreth 200 g bajame toke të thata, me lëvozhgë ose të qëruara.
• Rreth 1 litër ujë të ftohtë të pijshëm për bluarje, plus ujë për njomje.
• Sipas dëshirës: sheqer, mjaltë, shurup panje ose dy-tre hurma të buta.
• Për aromë: një rrip lëkurë limoni, një copë e vogël kanelle, një majë kripë.
• Një blender; një i fuqishëm jep pije më kremoze, por funksionon edhe një i zakonshëm.
• Një qese për qumësht bimor, garzë ose sitë të imët të veshur me pëlhurë pambuku.
• Një shishe ose kavanoz qelqi i pastër me kapak.

Qumështi i bajameve të tokës është më i miri brenda dy ditësh: bëni pak e shpesh.

Sa orë duhet t'i njomni bajamet e tokës?

Zhardhokët e thatë janë të fortë si guri, ndaj njomja është e domosdoshme. Fillimisht lajini mirë duke i fërkuar mes duarve: rriten nën tokë dhe mund të kenë dhé e rërë. Pastaj mbulojini me shumë ujë të ftohtë, sepse fryhen dukshëm.

Lërini të paktën 12 orë, e mundësisht 24 deri në 48 orë. Sa më gjatë, aq më të butë bëhen dhe aq më kremoze del pija. Për siguri ushqimore, njomini në frigorifer dhe jo mbi banak, dhe ndërroni ujin rreth çdo 12 orë. Një erë e freskët dhe paksa e ëmbël është normale; erë e thartë ose e fermentuar do të thotë që njomja ka zgjatur shumë ose në temperaturë të ngrohtë, dhe gjithçka duhet hedhur.

Testi i thjeshtë: shtypeni një zhardhok me thua. Nëse lëshon pak, është gati. Nëse ende ndihet si guralec, i duhet më shumë kohë.

Receta: nga zhardhoku te gota

Raporti afërsisht 1 pjesë bajame të njomura me 4 deri 5 pjesë ujë (në vëllim) jep një pije të ngjashme me horchatën e dyqanit. Për kafe përdorni më pak ujë; për një pije freskuese vere, më shumë.

• Kullojini bajamet e njomura dhe shpëlajini edhe një herë.
• Hidhini në blender me rreth 1 litër ujë të ftohtë, bashkë me lëkurën e limonit ose kanellën nëse i përdorni.
• Bluajini me shpejtësi të lartë për një deri në dy minuta, derisa masa të duket si qumësht.
• Lëreni masën 15 deri në 30 minuta në frigorifer që shija të kalojë në lëng.
• Kullojeni përmes qeses ose sitës së veshur dhe shtrydheni fort për të nxjerrë sa më shumë lëng.
• Për pije më të lëmuar, kullojeni edhe një herë me pëlhurë më të imët.
• Ëmbëlsojeni sipas shijes, shtoni një majë kripë, përzieni dhe ftoheni para se ta shërbeni.

Si ta ëmbëlsoni dhe aromatizoni?

Pija është natyrshëm e ëmbël, ndaj shumë njerëz e pinë pa asgjë shtesë. Horchata klasike ëmbëlsohet me sheqer, ndërsa lëkura e limonit dhe kanella janë aromat tradicionale. Hurmat e bluara bashkë me zhardhokët japin ëmbëlsi pa sheqer të rafinuar, por kullohen bashkë me tulin.

Kur është e mundur, shtojeni ëmbëlsuesin pas kullimit, që të provoni dhe të rregulloni. Për një ëmbëlsirë vere, hidheni horchatën e ëmbëlsuar në një tavë të cekët, futeni në ngrirës dhe kruajeni me pirun çdo gjysmë ore për të marrë një akullore të grimcuar si granita.

Sa mban në frigorifer dhe si ta ruani pa rrezik?

Qumështi i freskët nga bajamet e tokës është pije me pak acid dhe plot niseshte e sheqer, që do të thotë mjedis i mirë për baktere dhe maja. Horchata industriale ose shitet shumë e freskët ose trajtohet me nxehtësi për të zgjatur jetëgjatësinë. Ajo e shtëpisë nuk ka asnjërën nga këto përparësi.

Mbajeni në shishe të pastër e të mbyllur, në pjesën më të ftohtë të frigoriferit, dhe pijeni brenda rreth dy ditësh. Tundeni para shërbimit, sepse niseshteja fundoset. Nëse ka erë të thartë, shije shkumëzuese ose duket e ngjitur, hidheni. Mos e lini jashtë frigoriferit më shumë se një-dy orë, sidomos në vapë.

Kur nxehet, niseshteja fryhet dhe pija trashet si krem i hollë. Kjo shkon mirë për qull tërshëre ose salca, por nuk do të mbetet e rrjedhshme si qumështi i lopës. Për pije të ngrohta, nxeheni ngadalë duke e trazuar, ose përdorni raport më të lehtë.

• Lajini zhardhokët me kujdes para njomjes.
• Njomini në frigorifer dhe ndërroni ujin rregullisht.
• Përdorni enë dhe pëlhurë kullimi të pastra.
• Futeni menjëherë në frigorifer dhe pijeni brenda rreth dy ditësh.
• Për ruajtje më të gjatë, ngrijeni në kallëpe akulli.

Ç'të bëni me tulin që mbetet?

Tuli i shtrydhur ka ende shumë fibra. Mund ta përzieni në qull tërshëre, ta shtoni me lugë në kekë, petulla ose topa energjie, ose në brumin e bukës. Për ta ruajtur, shtrijeni hollë në një tepsi dhe thajeni në furrë me temperaturë të ulët derisa të bëhet krejt krokant, pastaj bluajeni në miell të trashë dhe ruajeni në kavanoz hermetik.

Tuli i lagësht prishet po aq shpejt sa pija, prandaj mbajeni në frigorifer dhe përdoreni brenda një-dy ditësh, ose ngrijeni.

A është pa laktozë dhe i përshtatshëm për alergjitë nga arrat?

Pija është pa produkte qumështi, natyrshëm pa gluten dhe pa laktozë. Meqë bajamet e tokës janë zhardhokë dhe jo arra, shumë njerëz me alergji nga arrat e tolerojnë. Megjithatë alergjitë janë individuale dhe zhardhokët e thatë mund të paketohen në vende ku përpunohen edhe arra, ndaj lexoni etiketën dhe pyesni mjekun nëse alergjia është e rëndë.

Nga ana ushqyese, kjo pije nuk e zëvendëson plotësisht qumështin e lopës. Ka pak proteina dhe, ndryshe nga shumë pije bimore të dyqanit që pasurohen, nuk ka kalcium apo vitaminë B12 të shtuar. Shijojeni si pije të mirë, jo si zëvendësues të plotë, veçanërisht për fëmijët.

Pyetje të shpeshta

Pasi ta keni bërë një herë, qumështi nga bajamet e tokës bëhet zakon i lehtë: njomni zhardhokët një natë më parë, bluani, kulloni dhe ftohni. Bëni sasi të vogla, mbajini në të ftohtë dhe pijini të freskëta, dhe do të keni një pije bimore natyrshëm të ëmbël me shijen e një vere valenciane.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.